آشوب‌ها و دشوارىهاى « عمارنه » به بازپس گرفتن امپراتورى مصر برخاست و چهار بار به فلسطين و سوريه يورش برد . و از او كامياب‌تر رامسس دوم بود كه توانست به پيروزىهاى بسيارى برسد و بخش‌هاى بسيارى از غرب آسيا را دوباره به امپراتورى مصر بازگرداند و به ويژه در يورش هشتمين سال فرمانروايى خود ، سال 1282 پيش از ميلاد ، توانست بر همهء فلسطين و سوريه چيره شود و حتى به كناره‌هاى سرزمين ميان رودان ( - بين النهرين ) و قلمرو فرمانروايى حيتيان نيز برسد . « 1 » حال اگر به ياد آوريم كه بر پايهء اين ديدگاه رسيدن اسرائيليان به فلسطين به روزگار « سيتى » اول ( 1309 - 1291 ق . م ) بازمىگردد ، از اين روى كه مرگ اخناتون در سال 1350 پيش از ميلاد بوده است و خروج اسرائيليان از مصر در سال 1342 يا ميانهء سال‌هاى 1350 - 1342 ، و چون به گفتهء تورات و قرآن چهل سال « 2 » نيز در بيابان سرگردان بوده‌اند ، رسيدنشان به فلسطين در سال 1302 پيش از ميلاد مىشود ، يعنى همان روزگار « سيتى » اول ، اين پرسش پيش مىآيد كه آيا به راستى اسرائيليان مىتوانسته‌اند در روزگار « ستى » اول به فلسطين بروند و آن همه ويرانى و كشتارى را كه تورات گزارش كرده ، به بار آورند ؟ آيا پذيرفتنى است كه اينان اين همه ويرانى و كشتار به بار آورند در حالى كه رامسس دوم زنده است و هنوز بر تخت فرمانروايى مصر نشسته است بدون آن كه براى سركوبى آنها كارى بكند ؟ همان رامسس دومى كه بزرگ‌ترين نيروى آن روز جهان پس از مصر ، يعنى حيتيان را به سختى فرو مىكوبد و خود تواناترين فرمانرواى آن روز مىگردد ، آيا مىتوان پذيرفت كه او در يورش‌هاى سال چهارم يا پنجم يا هشتم و حتى سال بيست و يكم فرمانروايى خود با آنان هيچ برخوردى نداشته است ؟ چگونه مىتوان پذيرفت كه رامسس دوم بر همهء فلسطين چيره شود و در شمال سوريه حيتيان را فرو كوبد ؛ با اين همه اسرائيليان در فلسطين همچنان در كار ويرانى شهرها و كشتار مردم باشند و به گزارش تورات به فرماندهى يوشع بن نون بر شهرهاى فلسطين ، يكى پس از ديگرى چيرگى يابند . « 3 » اين‌ها همه پرسش‌هايى

--> ( 1 ) . محمد بيومى مهران ، مصر ، جزء دوم ، اسكندريه ، 1984 م ، 175 - 183 ؛ نيز : R . O . Faulkner , JEA , vol . XXXIII , 1947 , p . 37 - 93 ; A . Burn , JEA , vol . VII , 1921 , p . 194 - 195 ; A . Gardiner , Egypt of the Pharaohs , 1961 , p . 247 - 263 ; H . Goedick , JEA , vol , LII , 1966 , p . 72 - 79 ; ; A . Weigall , op - cit , p . 157 - 159 . ( 2 ) . سورهء مائده ، آيهء 26 ؛ سفر خروج ، 14 : 22 - 35 . ( 3 ) . بنگريد به : سفر يوشع ؛ محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، 2 / 601 - 622 ؛ ف . ب . ماير ، شيوع و ارض الموعود ،